Co jeść, żeby wyrównać hipoglikemię

Te, które zawierają glukozę jako taką i nie mają tłuszczu. Tabletki glukozy, glukoza rozpuszczona w wodzie i zwykłe napoje słodzone cukrem podnoszą glikemię w ciągu 10 do 15 minut [1]. Sok owocowy podnosi glikemię wolniej [1] [2]. Cukier rozpuszczony w wodzie działa prawie tak samo dobrze, z niewielkim opóźnieniem, ponieważ musi najpierw zostać rozłożony na glukozę i fruktozę.

Miodu można użyć, ale nie jest wyborem pierwszego rzutu, ze względu na zmienną zawartość glukozy i fruktozy. Fruktoza nie podnosi glikemii bezpośrednio. Robi to dopiero po tym, jak wątroba przekształci ją w glukozę, w ciągu kilku godzin [3] [4]. Odpowiedź glikemiczna zależy od ilości glukozy w produkcie, a nie od ilości węglowodanów ogółem. Zwróć uwagę także na postać produktu. Produkt stały, tłusty albo bogaty w błonnik wolniej opuszcza żołądek i wyrównanie trwa dłużej, jak pokazuje rycina poniżej.

Tak, z trzech praktycznych powodów. Dawka jest zapisana na opakowaniu, więc niczego nie szacujesz. Nie psują się i wytrzymują nawet lata w kieszeni albo w torbie. Poza tym nie kuszą, więc nie zjadasz ich z innych powodów.

Zwykłe produkty działają, ale wiążą się z dwoma problemami. Nie wiesz dokładnie, ile węglowodanów przyjęto, a dobry smak często prowadzi do przekroczenia potrzebnej ilości. Tabletki rozwiązują oba. Glukoza w odmierzonej postaci, jako tabletka albo roztwór, skutecznie wyrównuje łagodną hipoglikemię przy 15 g węglowodanów [1].

Około 150 ml soku pomarańczowego, czyli mała szklanka, zawiera 15 g węglowodanów. Sok podnosi jednak glikemię wolniej niż ta sama ilość glukozy, dlatego tabletki pozostają pierwszym wyborem [1] [2]. Soki owocowe mają zwykle od 9 do 11 g węglowodanów na 100 ml. Sprawdź etykietę jeden raz i zapamiętaj ilość dla soków, które zwykle pijesz.

Uwaga na opakowania. Mała butelka 330 ml zawiera już ponad 30 g węglowodanów, czyli dwukrotność tego, co potrzebne do wyrównania hipoglikemii. Jeśli wypijesz całą butelkę, glikemia najprawdopodobniej wzrośnie powyżej pożądanej wartości. Nalej do szklanki albo kupuj mniejsze opakowania, żeby nie tracić czasu na szacowanie w trakcie epizodu hipoglikemii.

Z powodu tłuszczu. Czekolada ma dużo tłuszczu, a tłuszcz spowalnia opróżnianie żołądka. Glukoza trafia wtedy do krwi później, czasem po godzinie, więc nie rozwiązuje problemu w ciągu 15 minut, które się liczą [6].

Pojawia się też druga pułapka. Czekolada jest smaczna, więc zwykle zjada się jej więcej, niż byłoby potrzebne. Zwykłym wynikiem jest przedłużona hipoglikemia, a po niej wysoka glikemia. Zachowaj czekoladę dla przyjemności, a nie do leczenia hipoglikemii.

Tak, i właśnie dlatego wybór produktu ma tak duże znaczenie. Dodany tłuszcz spowalnia, a następnie wydłuża odpowiedź glikemiczną. Efekt widać bardzo dobrze przy czekoladzie, wafelkach i lodach.

Istnieje też drugi efekt, wolniejszy. Bardzo tłuste posiłki na kilka godzin obniżają wrażliwość na insulinę, więc glikemia może później wzrosnąć powyżej pożądanej wartości [7]. Przy hipoglikemii potrzebny jest szybki i przewidywalny wzrost, a nie opóźniony i przedłużony.

Nie. Białka nie stosuje się w leczeniu hipoglikemii. Główny powód, prawdziwy w cukrzycy typu 1, jest taki, że białko nie podnosi glikemii szybko. Jego działanie przebiega przez wytwarzanie glukozy w wątrobie, które zaczyna się dopiero po co najmniej godzinie, a potem rozciąga się na kilka godzin [8].

W tych postaciach cukrzycy, w których zachowane jest własne wydzielanie insuliny, białko dodatkowo pobudza natychmiastowe uwolnienie insuliny z własnej trzustki. To pogarsza hipoglikemię. W praktyce jogurt, ser albo szynka nie wchodzą w grę jako leczenie epizodu hipoglikemii. Mleko zawiera jednak węglowodany, więc pomaga częściowo, ale działa zbyt wolno. Po wyrównaniu, jeśli masz jeszcze insulinę aktywną, wybierz przekąskę z wolno wchłanianymi węglowodanami, na przykład chleb, mleko albo owoc [2]. Ser i szynka prawie nie zawierają węglowodanów, więc nie zapobiegają ponownemu spadkowi glikemii [8].

Tak, zwłaszcza w niektórych sytuacjach. Żel połyka się bez gryzienia, więc jest przydatny u małych dzieci, u pacjentów bez zębów i wtedy, gdy usta są suche. Przy podawaniu lekko ściska się tubkę, nawet gdy drżą ręce.

Żel z glukozą ma jednak krótszy termin ważności niż tabletki. Sprawdzaj datę ważności co jakiś czas i wymieniaj tubki, które zbyt długo leżały w samochodzie albo w plecaku. Nie zapominaj o zasadzie, że żel z glukozą podaje się wyłącznie pacjentowi przytomnemu, zdolnemu przełykać [2].

Tubkę tabletek glukozy albo dwie saszetki żelu, a do tego glukometr. To minimalny zestaw na hipoglikemię i mieści się w każdej kieszeni. Spróbuj dołożyć też, jeśli możesz, glukagon przepisany przez lekarza wraz z pisemną informacją o jego podaniu [5].

Najważniejszą zasadą jest kilka zapasów. Trzymaj coś w torbie, w samochodzie, w biurze i przy łóżku. Raz w miesiącu sprawdzaj, czy zapasy nadal są i czy nie straciły ważności. Hipoglikemia bez leczenia pod ręką może szybko stać się bardzo niebezpieczna.

Nie. Napoje ze słodzikami nie zawierają węglowodanów, więc nie podnoszą glikemii wcale [9]. To częsty błąd, zwłaszcza wtedy, gdy butelka z cukrem i ta bez cukru są do siebie podobne. Etykieta jest jedyną rzeczą, która odróżnia je na pewno.

Sprawdzaj etykietę przy zakupie i trzymaj zapas na nagły wypadek osobno od pozostałych napojów. Miej w domu małą butelkę zwykłego soku albo normalnie słodzonego napoju, wyraźnie oznaczoną. Pamiętaj, że w trakcie hipoglikemii nie zdołasz uważnie przeczytać etykiety.

Tak. Płyny szybciej opuszczają żołądek, więc glukoza wcześniej trafia do jelita, a potem do krwi. Po napoju z glukozą glikemia zaczyna rosnąć po około ośmiu minutach [10]. Szklanka soku działa zwykle szybciej niż baton albo kilka ciastek.

Różnica wynosi kilka minut, ale przy hipoglikemii ma znaczenie. Tabletki glukozy zbliżają się do szybkości płynów, ponieważ szybko się rozpuszczają i są czystą glukozą. Jeśli masz wybór, a glikemia szybko spada, wybierz postać płynną albo tabletki.