Σοβαρή υπογλυκαιμία και τι κάνουν οι άνθρωποι γύρω σου

Είναι το επεισόδιο στο οποίο δεν μπορείς πια να βοηθήσεις τον εαυτό σου. Λέγεται και υπογλυκαιμία επιπέδου 3. Ορίζεται ως διαταραχή της ψυχικής ή της σωματικής κατάστασης που απαιτεί τη βοήθεια άλλου ατόμου για να αντιμετωπιστεί, όποια κι αν είναι η τιμή της γλυκόζης [1]. Μπορεί να κυμαίνεται από σύγχυση και αποπροσανατολισμό μέχρι απώλεια των αισθήσεων.

Είναι το μόνο επίπεδο που ορίζεται από τη συνέπειά του και όχι από τη μέτρηση της γλυκόζης. Ένα σοβαρό επεισόδιο απαιτεί πάντα συζήτηση με την ιατρική σου ομάδα, ακόμη κι αν πέρασε γρήγορα και χωρίς συνέπειες. Είναι το ισχυρότερο σήμα ότι το θεραπευτικό σου σχέδιο χρειάζεται προσαρμογή.

Η σύγχυση, η ασυνήθιστη συμπεριφορά, η δυσκολία στην ομιλία και η δυσκολία στις απλές κινήσεις. Εμφανίζονται επίσης έλλειψη συντονισμού, διπλωπία και μια υπνηλία από την οποία ξυπνάς δύσκολα. Οι άνθρωποι γύρω σου συχνά προσέχουν αυτά τα σημάδια πριν από εσένα [2].

Σε μια υπογλυκαιμία, η μετάβαση από την ήπια στη σοβαρή μορφή μπορεί να είναι γρήγορη, ιδίως αν δεν ένιωσες τα πρώτα της συμπτώματα. Ο πρακτικός κανόνας για όσους είναι γύρω σου είναι απλός. Αν συμπεριφέρεσαι παράξενα και δεν απαντάς με συνοχή, πρέπει να θεωρήσουν ότι έχεις υπογλυκαιμία μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Λόγω του κινδύνου πνιγμού. Ένας ασθενής χωρίς αισθήσεις ή με σύγχυση δεν μπορεί πια να καταπιεί σωστά. Έτσι, το υγρό ή η γέλη γλυκόζης μπορεί να περάσει κατευθείαν στους πνεύμονες. Η συνέπεια είναι μια σοβαρή πνευμονία, που προστίθεται στην υπογλυκαιμία [3].

Ο κανόνας είναι απόλυτος και δεν έχει εξαιρέσεις. Γλυκόζη από το στόμα δίνεται μόνο σε ασθενή με πλήρη συνείδηση, που μπορεί να καταπιεί όταν του ζητηθεί. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η σωστή θεραπεία είναι η χορήγηση γλυκαγόνης και στη συνέχεια η κλήση ιατρικής βοήθειας [1].

Τρία πράγματα, με αυτή τη σειρά:

• Γυρίζουν τον ασθενή στο πλάι, για να μην πνιγεί [3].
• Χορηγούν γλυκαγόνη, αν υπάρχει.
• Καλούν ασθενοφόρο.

Αυτό που δεν πρέπει να γίνει ποτέ είναι να δοθεί ινσουλίνη σε ασθενή με υπογλυκαιμία. Η εκπαίδευση των ανθρώπων γύρω σου πρέπει να περιλαμβάνει ρητά αυτή την απαγόρευση. Η σύγχυση προκύπτει επειδή πολλοί συνδέουν τον διαβήτη με την ινσουλίνη και πιστεύουν ότι βοηθά πάντα [4]. Είναι το πιο επικίνδυνο λάθος που μπορεί να κάνει κάποιος χωρίς ιατρικές γνώσεις σε έναν ασθενή με διαβήτη.

Κάθε φορά που ο ασθενής δεν έχει πλήρη συνείδηση ή δεν μπορεί να καταπιεί [1]. Βοήθεια καλείται επίσης αν δεν υπάρχει γλυκαγόνη διαθέσιμη. Μην περιμένεις να δεις αν η κατάσταση θα βελτιωθεί από μόνη της.

Βοήθεια καλείται και μετά από σπασμούς, ακόμη κι αν ο ασθενής φαίνεται να έχει συνέλθει. Άλλες περιπτώσεις που χρειάζονται ιατρική εκτίμηση είναι η σοβαρή υπογλυκαιμία σε μικρό παιδί, εκείνη που εμφανίζεται μετά από κατανάλωση αλκοόλ ή εκείνη που επαναλαμβάνεται σε σύντομο διάστημα [5]. Σε αυτές τις περιπτώσεις το επεισόδιο μπορεί να επανέλθει όταν περάσει η δράση της γλυκαγόνης.

Ναι. Οι σπασμοί εμφανίζονται όταν ο εγκέφαλος μένει χωρίς αρκετή γλυκόζη για μεγαλύτερο διάστημα. Είναι συχνότεροι στα παιδιά και τη νύχτα, όταν το επεισόδιο δεν γίνεται αντιληπτό έγκαιρα [3].

Κατά τη διάρκεια των σπασμών δεν βάζουμε τίποτα στο στόμα του ασθενούς και δεν προσπαθούμε να τον ακινητοποιήσουμε. Απομακρύνουμε τα αντικείμενα γύρω του, τον γυρίζουμε στο πλάι μόλις σταματήσουν οι κινήσεις και καλούμε ιατρική βοήθεια. Η γλυκαγόνη μπορεί να χορηγηθεί και κατά τη διάρκεια των σπασμών, επειδή ενίεται υποδόρια ή ενδομυϊκά ή ψεκάζεται στη μύτη.

Η γλυκόζη αποκαθίσταται συνήθως σε 10 έως 20 λεπτά μετά τη γλυκαγόνη. Ο μέσος χρόνος ως την αποκατάσταση της γλυκόζης είναι περίπου 16 λεπτά για τη ρινική μορφή και 13 λεπτά για την ενέσιμη [6]. Η γενική κατάσταση, όμως, χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να αποκατασταθεί πλήρως.

Η σύγχυση, ο πονοκέφαλος και η κούραση μπορεί να κρατήσουν αρκετές ώρες. Κάποιοι ασθενείς νιώθουν αδύναμοι μέχρι την επόμενη μέρα [7]. Αυτή η διαφορά ανάμεσα στην τιμή της γλυκόζης και στη γενική κατάσταση είναι σημαντική για τους ανθρώπους γύρω σου. Ένας ασθενής με γλυκόζη που επανήλθε στο φυσιολογικό μπορεί να παραμένει ανίκανος να οδηγήσει ή να πάρει σημαντικές αποφάσεις. Η επίβλεψη πρέπει να συνεχιστεί μέχρι η συμπεριφορά να γίνει εντελώς φυσιολογική, όχι μόνο μέχρι ο μετρητής γλυκόζης να δείξει μια καλή τιμή.

Όλους όσους περνάς τακτικά χρόνο μαζί τους. Την οικογένεια, τον σύντροφο ή τη σύντροφό σου, τους συγκατοίκους, τους συναδέλφους, τον προπονητή και το προσωπικό του σχολείου ή του νηπιαγωγείου. Για να χορηγηθεί γλυκαγόνη σε περίπτωση ανάγκης δεν χρειάζεται επίσημη ιατρική εκπαίδευση [1].

Όσα πρέπει να ξέρει ο καθένας συνοψίζονται σε μόλις τέσσερα σημεία:

• Πώς μοιάζει μια σοβαρή υπογλυκαιμία.
• Πού φυλάσσεται η γλυκαγόνη.
• Πώς χορηγείται η γλυκαγόνη.
• Ποιον αριθμό καλούν για βοήθεια.

Δείξε τους το κουτί και άφησέ τους να διαβάσουν τις οδηγίες με ηρεμία, πριν χρειαστεί. Μια εξήγηση πέντε λεπτών από πριν αξίζει περισσότερο από οποιαδήποτε συζήτηση κατά τη διάρκεια του επεισοδίου [8].

Μια πληροφορία ότι έχεις διαβήτη και κάνεις θεραπεία με ινσουλίνη. Μπορεί να είναι ένα βραχιόλι, μια κάρτα στο πορτοφόλι δίπλα στην ταυτότητα ή ένα μήνυμα στην οθόνη κλειδώματος του κινητού. Πρόσθεσε έναν αριθμό επικοινωνίας και τη σημείωση ότι χρησιμοποιείς αισθητήρα ή αντλία ινσουλίνης [9].

Ο ρόλος αυτής της πληροφορίας είναι να μικρύνει τον χρόνο ως τη σωστή θεραπεία. Ένας ασθενής με σύγχυση που βρίσκεται στον δρόμο μπορεί να περαστεί για μεθυσμένος. Μια γραπτή σημείωση σε εμφανές σημείο αλλάζει εντελώς όσα συμβαίνουν στα πρώτα λεπτά.

Ναι. Μια σοβαρή υπογλυκαιμία χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των αισθήσεων, σπασμούς, κώμα και, σπάνια, ακόμη και σε θάνατο [10]. Σημαντικοί είναι και οι έμμεσοι κίνδυνοι, όπως οι τραυματισμοί από πτώση και τα τροχαία ατυχήματα. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το επεισόδιο συμβαίνει στον ύπνο, όταν δεν είναι κανείς μαζί σου ή μετά από κατανάλωση αλκοόλ.

Η τεχνολογία μειώνει πολύ τον κίνδυνο σοβαρής υπογλυκαιμίας, αλλά δεν τον εξαλείφει ποτέ εντελώς [11]. Οι περισσότεροι ενήλικες με διαβήτη τύπου 1 χρησιμοποιούν σήμερα αισθητήρα ή σύστημα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης. Ακόμη κι έτσι, περίπου ένας στους πέντε ασθενείς έχει τουλάχιστον ένα σοβαρό επεισόδιο στους τελευταίους 12 μήνες [12]. Αυτά τα επεισόδια είναι ωστόσο σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμα. Τα ισχυρότερα προειδοποιητικά σημάδια είναι ένα σοβαρό επεισόδιο τους τελευταίους μήνες και η μειωμένη αντίληψη της υπογλυκαιμίας [13]. Και τα δύο απαιτούν συζήτηση με τον γιατρό σου, όχι λύση με δική σου πρωτοβουλία.