Υπολογιστής καρδιαγγειακού κινδύνου PREVENT

Το PREVENT είναι το σύνολο εξισώσεων που δημοσίευσε το 2023 η AHA (American Heart Association) για την εκτίμηση του κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 6,6 εκατομμύρια ενήλικες και αντικατέστησε τις παλαιότερες εξισώσεις, που υπερεκτιμούσαν τον κίνδυνο στον σημερινό πληθυσμό [1].

Σε σχέση με τους προηγούμενους υπολογιστές, το PREVENT φέρνει τέσσερα νέα στοιχεία. Περιλαμβάνει τη νεφρική λειτουργία, μέσω του ρυθμού σπειραματικής διήθησης, προσθέτει την καρδιακή ανεπάρκεια στον κατάλογο των νοσημάτων που εκτιμώνται και βγάζει τη φυλή από τις μεταβλητές. Ο λόγος είναι ότι η φυλή δεν είναι βιολογική αιτία νόσου. Μειώνει επίσης το όριο ηλικίας στα 30 έτη, οπότε ισχύει και για νεότερα άτομα.

Ο μεγάλος αριθμός είναι η πιθανότητα να εμφανίσεις καρδιαγγειακή νόσο μέσα στα επόμενα 10 χρόνια. Ένα αποτέλεσμα 12% σημαίνει ότι, από 100 ανθρώπους με ακριβώς το ίδιο προφίλ, περίπου 12 θα έχουν συμβάν σε αυτό το διάστημα και 88 δεν θα έχουν. Είναι εκτίμηση για μια ομάδα, όχι πρόβλεψη για σένα.

Από κάτω εμφανίζονται οι δύο συνιστώσες. Η αθηροσκλήρωση καλύπτει το έμφραγμα και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ενώ η καρδιακή ανεπάρκεια μετριέται χωριστά, επειδή έχει άλλα αίτια και άλλη θεραπεία. Ο κίνδυνος στα 30 χρόνια εμφανίζεται μόνο για άτομα ηλικίας 30 έως 59 ετών και καλύπτει το διάστημα ανάμεσα στη σημερινή σου ηλικία και άλλες τρεις δεκαετίες. Στα 50, η εκτίμηση φτάνει επομένως ως τα 80 έτη. Ο αριθμός αυτός μετρά κυρίως σε νέο άτομο με χαμηλό κίνδυνο δεκαετίας, όπου ο κίνδυνος φαίνεται μικρός βραχυπρόθεσμα και συσσωρεύεται σημαντικά μακροπρόθεσμα.

Οι βασικές εξισώσεις χρησιμοποιούν τον διαβήτη ως απλή απάντηση, ναι ή όχι. Οι εκτεταμένες εξισώσεις προσθέτουν την τιμή της HbA1c, οπότε ξεχωρίζουν έναν καλά ρυθμισμένο διαβήτη από έναν με υψηλές τιμές γλυκόζης τους τελευταίους 2–3 μήνες. Στο ίδιο άτομο, η καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης, της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης μειώνει τον εκτιμώμενο κίνδυνο, ενώ η κακή τον αυξάνει.

Η HbA1c λειτουργεί και σε όσους δεν έχουν διαβήτη, όπου μια υψηλότερη HbA1c παραμένει σήμα κινδύνου, ακόμη και κάτω από το διαγνωστικό όριο. Μπορείς να προσθέσεις και τον λόγο αλβουμίνης/κρεατινίνης στα ούρα (ACR), που δείχνει πόση αλβουμίνη περνά από τα νεφρά και βαραίνει περισσότερο πάνω από 300 mg/g (30 mg/mmol) [1]. Αν οι εξετάσεις σου δίνουν τον ACR σε mg/mmol, διάλεξε τη μονάδα δίπλα στο πεδίο. Συμπλήρωσε τα πεδία μόνο αν έχεις πρόσφατες εργαστηριακές τιμές, και αν έχεις μόνο μία, ο υπολογιστής χρησιμοποιεί μόνο αυτήν. Χωρίς καμία από τις δύο, ο υπολογιστής χρησιμοποιεί τις βασικές εξισώσεις, που είναι εξίσου έγκυρες.

Οι εξισώσεις χτίστηκαν σε κοόρτες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οπότε η βαθμονόμησή τους για άλλους πληθυσμούς δεν είναι εγγυημένη. Σε χώρες με υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο ο αριθμός μπορεί να υποεκτιμάται, ενώ σε χώρες με χαμηλότερο κίνδυνο να υπερεκτιμάται. Η τάξη μεγέθους παραμένει πάντως χρήσιμη παντού, κυρίως για σύγκριση στον χρόνο στο ίδιο άτομο. Οι εξισώσεις δεν κάνουν διάκριση ανάμεσα στον διαβήτη τύπου 1 και τον διαβήτη τύπου 2. Για τον διαβήτη τύπου 1 υπάρχουν υπολογιστές σχεδιασμένοι ειδικά, όπως το Steno Type 1 Risk Engine και το LIFE-T1D [2].

Αν είχες ήδη έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή ανεπάρκεια, ο αριθμός εδώ δεν ισχύει για σένα [1]. Το αποτέλεσμα δεν αποφασίζει μόνο του τη θεραπεία. Το όριο από το οποίο ξεκινά μια στατίνη ή άλλο φάρμακο εξαρτάται από την κατευθυντήρια οδηγία που ακολουθεί ο γιατρός σου. Εξαρτάται επίσης από το οικογενειακό ιστορικό, από άλλες εξετάσεις και από τις προτιμήσεις σου. Αν έχεις διαβήτη και είσαι πάνω από 40 ετών, ο γιατρός συνήθως εξετάζει το ενδεχόμενο μιας στατίνης, ανεξάρτητα από τον αριθμό εδώ [2]. Χρησιμοποίησε τον αριθμό ως αφετηρία για τη συζήτηση στο ιατρείο, όχι ως τελική απάντηση.