Υπογλυκαιμία στο τιμόνι, στο σχολείο και στον χώρο εργασίας

Πριν ξεκινήσεις με το αυτοκίνητο, η γλυκόζη του αίματος πρέπει να είναι πάνω από 90 mg/dL (5,0 mmol/L) [1]. Αυτή η τιμή σού αφήνει ένα περιθώριο ασφαλείας, επειδή κατά την οδήγηση η γλυκόζη μπορεί μερικές φορές να πέσει πολύ γρήγορα [1]. Αν ξεκινήσεις με χαμηλότερη γλυκόζη, υπογλυκαιμία μπορεί να εμφανιστεί περίπου σε ένα στα τέσσερα ταξίδια [1]. Να ξέρεις ότι η πτώση της γλυκόζης μπορεί να αρχίσει ήδη από τα πρώτα λεπτά της διαδρομής, γι' αυτό πρόσεχε από την αρχή [1].

Αν η γλυκόζη είναι μεταξύ 70 και 90 mg/dL (3,9–5,0 mmol/L), πάρε υδατάνθρακες πριν ξεκινήσεις [2] [3] [4]. Αν χρησιμοποιείς αισθητήρα, κοίτα και το βέλος τάσης, που δείχνει αν η γλυκόζη ανεβαίνει ή πέφτει [5]. Ένα βέλος προς τα κάτω σημαίνει ότι η γλυκόζη μπορεί να πέσει κάτω από 70 mg/dL (3,9 mmol/L) κατά τη διαδρομή, ακόμη κι αν η τωρινή τιμή φαίνεται καλή [1] [4] [5]. Στα μεγάλα ταξίδια πρέπει να ελέγχεις ξανά τη γλυκόζη τουλάχιστον κάθε δύο ώρες, όπως δείχνει το παρακάτω σχήμα [2].

Πρέπει να σταματήσεις το αυτοκίνητο το συντομότερο δυνατό σε ασφαλές σημείο [2] [4]. Μετά σβήσε τη μηχανή, βγάλε το κλειδί και, αν μπορείς, πέρασε στη θέση του συνοδηγού. Έτσι είναι σαφές σε όλους ότι δεν οδηγείς πια. Η αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας ξεκινά με 15 g υδατανθράκων που απορροφώνται γρήγορα [6]. Μετά από 15 λεπτά πρέπει να ελέγξεις ξανά τη γλυκόζη [6].

Η υπογλυκαιμία επηρεάζει τον τρόπο που οδηγείς ακόμη πριν τη νιώσεις καθαρά [3]. Πολλοί οδηγοί δεν το καταλαβαίνουν εγκαίρως και αντιμετωπίζουν την υπογλυκαιμία μόνο αφού η γλυκόζη έχει πέσει αρκετά [3]. Γι' αυτό μην προσπαθήσεις να φτάσεις μέχρι το επόμενο βενζινάδικο. Η γλυκόζη πρέπει να είναι κοντά σου, όχι στο πορτμπαγκάζ [2].

Πρέπει να περιμένεις τουλάχιστον 45 λεπτά αφού η γλυκόζη, ελεγμένη με μετρητή γλυκόζης, επιστρέψει στο φυσιολογικό, όχι από τη στιγμή που έφαγες [2]. Η γλυκόζη μπορεί να ανέβει αρκετά γρήγορα μετά την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας, αλλά ο εγκέφαλος χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να λειτουργήσει ξανά κανονικά [7]. Ο χρόνος αντίδρασης μπορεί να μείνει πιο αργός ακόμη και πάνω από μία ώρα αφού η γλυκόζη επιστρέψει στο φυσιολογικό [7].

Η επιστροφή της γλυκόζης πάνω από 90 mg/dL (5,0 mmol/L) πρέπει να ελέγχεται με τον μετρητή γλυκόζης, ακόμη κι αν χρησιμοποιείς αισθητήρα [1] [4]. Δυστυχώς πολλοί οδηγοί ξεκινούν πολύ νωρίς αφού αντιμετωπίσουν την υπογλυκαιμία [2]. Μετά από σοβαρή υπογλυκαιμία, η παύση από την οδήγηση είναι μεγαλύτερη, και σε πολλές χώρες ο νόμος προβλέπει ρητά αυτή την παύση [2] [4]. Το καλύτερο είναι να αποφασίσεις μαζί με τον γιατρό σου πότε μπορείς να οδηγήσεις ξανά.

Στο αυτοκίνητο πρέπει να έχεις κοντά σου γλυκόζη για τουλάχιστον δύο αντιμετωπίσεις υπογλυκαιμίας, τον μετρητή γλυκόζης με ταινίες και το κινητό με τους συναγερμούς του αισθητήρα ενεργούς [2] [4]. Κράτα δύο δόσεις αντιμετώπισης, γιατί μερικές φορές η γλυκόζη μένει κάτω από 70 mg/dL (3,9 mmol/L) μετά την πρώτη δόση υδατανθράκων και θα χρειαστεί να την επαναλάβεις [6]. Οι περισσότεροι οδηγοί που κάνουν ινσουλίνη έχουν υδατάνθρακες στο αυτοκίνητο, αλλά πολλοί άλλοι κανόνες ασφαλείας τηρούνται πιο σπάνια από αυτόν [2].

Πρόσθεσε νερό, μια κάρτα ιατρικής ταυτοποίησης που δείχνει ότι έχεις διαβήτη και ένα σνακ με υδατάνθρακες που απορροφώνται αργά, λιπαρά και πρωτεΐνες [2] [4]. Μην αφήνεις την ινσουλίνη στο αυτοκίνητο, γιατί σε ένα όχημα που έχει ζεσταθεί από τον ήλιο η ζέστη μπορεί να την αλλοιώσει [8]. Έλεγχε μία φορά τον μήνα τις ημερομηνίες λήξης της γλυκόζης και των ταινιών του μετρητή.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα επαγγέλματα όπου μια υπογλυκαιμία μπορεί να βάλει εσένα ή άλλους σε άμεσο κίνδυνο. Παραδείγματα είναι η επαγγελματική οδήγηση, η εργασία σε ύψος ή με μηχανήματα, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και η αεροπορία. Οι κανόνες διαφέρουν από χώρα σε χώρα και, για την οδήγηση, διαφέρουν και ανάλογα με την κατηγορία διπλώματος [2] [9]. Ορισμένα επαγγέλματα παραμένουν περιορισμένα, αλλά όλο και περισσότερα ανοίγουν, ακόμη και αυτό του πιλότου γραμμής [9].

Αυτό που μετράει είναι πώς προλαμβάνεις και αντιμετωπίζεις τις υπογλυκαιμίες σου, όχι η διάγνωση καθαυτή. Η διάγνωση του διαβήτη δεν κρίνει από μόνη της αν μπορείς να οδηγείς με ασφάλεια [4]. Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 μπορούν να έχουν οποιαδήποτε θέση για την οποία έχουν τα προσόντα και την οποία μπορούν να ασκούν με ασφάλεια [9]. Σε αυτά τα επαγγέλματα είναι απαραίτητα ο αισθητήρας με συναγερμούς, τα διαλείμματα για φαγητό και ένα γραπτό σχέδιο, συμφωνημένο με τον γιατρό.

Όχι πάντα. Σε πολλές δουλειές η ενημέρωση δεν είναι υποχρεωτική, αλλά κάποιες έχουν δικούς τους κανόνες ασφαλείας, και οι νόμοι διαφέρουν μεταξύ χωρών [9]. Ο χώρος εργασίας θα πρέπει να σου προσφέρει εύλογες διευκολύνσεις, όπως πρόσβαση στην ινσουλίνη, δυνατότητα ελέγχου της γλυκόζης και χρόνο για τη φροντίδα του διαβήτη [9]. Σε αυτές περιλαμβάνεται και ο χρόνος για τον αισθητήρα ή την αντλία σου [10].

Οι περισσότεροι ενήλικες με διαβήτη αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις για τον διαβήτη και κάποιοι ακόμη και διακρίσεις, και στη δουλειά [11]. Γι' αυτό μια μέση λύση είναι να πεις σε 1–2 συναδέλφους που εμπιστεύεσαι πώς εκδηλώνεται η υπογλυκαιμία σε εσένα και πού έχεις τη γλυκόζη και τη γλυκαγόνη [6]. Το φαρμακείο πρώτων βοηθειών του χώρου εργασίας πρέπει να περιέχει γλυκόζη [6]. Τη γλυκαγόνη σου μπορείς να τη φυλάς στη δουλειά σε ένα σημείο που ξέρουν οι εκπαιδευμένοι συνάδελφοι [6].

Όρισε τα διαλείμματα για φαγητό σε όσο το δυνατόν πιο σταθερές ώρες, ταιριαστές με το σχήμα ινσουλίνης σου. Αν το διάλειμμα καθυστερεί, μην κάνεις τη δόση ινσουλίνης του γεύματος νωρίτερα, αλλά όταν το φαγητό είναι μπροστά σου, όπως εξηγεί η σελίδα για τα γεύματα και την υπογλυκαιμία. Κράτα ένα σνακ με υδατάνθρακες στο συρτάρι για τις μέρες που δεν μπορείς να κάνεις διάλειμμα για φαγητό.

Η πρόληψη της υπογλυκαιμίας μετράει και για τη δουλειά σου. Μετά από τις συνηθισμένες, μη σοβαρές υπογλυκαιμίες, πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν πιο αργά [12]. Σχεδόν ένας στους πέντε εργαζόμενους που έχουν υπογλυκαιμία στη δουλειά λείπει μετά από την εργασία, κατά μέσο όρο πάνω από μία εργάσιμη μέρα [12]. Αν δουλεύεις νυχτερινές βάρδιες, η ώρα της βασικής ινσουλίνης και των γευμάτων πρέπει να οριστεί με τον γιατρό, γιατί η ανάγκη για ινσουλίνη αλλάζει μέσα στη μέρα.

Οι καθηγητές πρέπει να ξέρουν πώς εκδηλώνεται η υπογλυκαιμία σε αυτόν τον μαθητή, πώς αντιμετωπίζεται και ποιον ειδοποιούν. Γι' αυτό κάθε μαθητής με διαβήτη χρειάζεται ένα γραπτό σχέδιο φροντίδας στο σχολείο, εγκεκριμένο από τον γιατρό [13] [14]. Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει τις δόσεις ινσουλίνης, τις τιμές-στόχους της γλυκόζης, τα βήματα σε μια υπογλυκαιμία και τα εκπαιδευμένα άτομα που βοηθούν όταν χρειάζεται [13] [14]. Ο μαθητής θα πρέπει να μπορεί να ελέγχει τη γλυκόζη, να τρώει και να πίνει στην τάξη, και η γλυκαγόνη φυλάσσεται σε όλα τα μέρη όπου πηγαίνει [13] [14].

Στα μικρά παιδιά η υπογλυκαιμία φαίνεται συχνά στη συμπεριφορά: ευερεθιστότητα, ανησυχία, ασυνήθιστη σιωπή ή κρίσεις κλάματος, που περιγράφονται και στη σελίδα για τα σημάδια της υπογλυκαιμίας [15]. Ένας μαθητής με υπογλυκαιμία δεν στέλνεται ποτέ μόνος του πουθενά, γιατί η κρίση του μπορεί να είναι επηρεασμένη [14] [15]. Ο αισθητήρας και η αντλία του μαθητή, με τους συναγερμούς τους, χρησιμοποιούνται και στο σχολείο, και το προσωπικό του σχολείου τον βοηθά να τα χρησιμοποιεί [10] [16].

Μπορεί να σε βοηθήσει όποιος έχει εκπαιδευτεί από πριν. Στο σχολείο μπορεί να είναι οι καθηγητές, ο νοσηλευτής και άλλο εκπαιδευμένο προσωπικό, και στη δουλειά οι κοντινοί συνάδελφοι [13] [14]. Δεν χρειάζεται ιατρική εκπαίδευση για να δώσει κάποιος γλυκόζη σε έναν ασθενή που έχει τις αισθήσεις του ή γλυκαγόνη σε κάποιον που δεν μπορεί να καταπιεί [6].

Η εκπαίδευση είναι σύντομη και γίνεται από πριν. Πρέπει να δείξεις πού έχεις τη γλυκόζη και τη γλυκαγόνη και να εξηγήσεις τι πρέπει να κάνουν οι γύρω σου σε μια σοβαρή υπογλυκαιμία. Αν δεν μπορείς να καταπιείς, δεν απαντάς ή έχεις σπασμούς, δεν σου δίνουν τίποτα από το στόμα, σου κάνουν γλυκαγόνη και καλούν αμέσως την υπηρεσία έκτακτης ανάγκης [6].

Πριν ξεκινήσεις, είναι καλό να ελέγξεις τη γλυκόζη και να βεβαιωθείς ότι είναι στο εύρος-στόχο σου. Η γλυκόζη πρέπει να είναι κοντά σου. Ο αισθητήρας μένει ανοιχτός, με τους συναγερμούς σε δόνηση. Στο σχολείο, το γραπτό σχέδιο πρέπει να επιτρέπει τον έλεγχο της γλυκόζης, το φαγητό και ένα διάλειμμα κατά την εξέταση, χωρίς ποινή [13] [14].

Το άγχος μιας εξέτασης μπορεί να οδηγήσει τόσο σε υπογλυκαιμία όσο και σε υψηλή γλυκόζη [14]. Μια υπογλυκαιμία μειώνει ακριβώς τη συγκέντρωση, τη βραχυπρόθεσμη μνήμη και την ικανότητα σκέψης που τόσο χρειάζεσαι σε μια εξέταση [15]. Αν νιώσεις υπογλυκαιμία, πρέπει να την αντιμετωπίσεις αμέσως, ακόμη κι αν χάσεις χρόνο, γιατί αλλιώς μπορεί να σκέφτεσαι πιο αργά για ένα μεγάλο μέρος της εξέτασης [7]. Μη διορθώνεις με ινσουλίνη μια υψηλή γλυκόζη από το άγχος λίγο πριν μπεις σε μια εξέταση.