Νυχτερινή υπογλυκαιμία

Λείπουν τα προειδοποιητικά σημάδια. Στον ύπνο δεν νιώθεις τα πρώτα σημάδια, γι' αυτό το επεισόδιο υπογλυκαιμίας μπορεί να κρατήσει ώρες χωρίς να διορθωθεί [1]. Σχεδόν οι μισές παρατεταμένες νυχτερινές υπογλυκαιμίες περνούν απαρατήρητες, και τις μαθαίνεις μόνο το πρωί, από τον αισθητήρα [1] [2].

Αν κοιμάσαι χωρίς άλλο άτομο δίπλα σου, λείπει και κάποιος που θα το πρόσεχε εγκαίρως. Τη νύχτα συμβαίνουν τα περισσότερα σοβαρά επεισόδια [1]. Γι' αυτό εδώ οι συναγερμοί του αισθητήρα δικαιολογούνται περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. Με ενεργούς τους συναγερμούς, ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας μειώνεται πολύ [3].

Πονοκέφαλος κατά το ξύπνημα, ασυνήθιστη κόπωση, ρούχα ή σεντόνια υγρά από ιδρώτα και η αίσθηση ότι ο ύπνος δεν ξεκούρασε. Μερικές φορές εμφανίζεται και σύγχυση κατά το ξύπνημα [1]. Γλυκόζη αίματος κάτω από 90 mg/dL (5,0 mmol/L) το πρωί, με άδειο στομάχι, μπορεί επίσης να είναι σημάδι μιας νυχτερινής υπογλυκαιμίας που πέρασε απαρατήρητη [4].

Αυτά τα σημάδια είναι ενδεικτικά, όχι σίγουρα. Την επιβεβαίωση τη δίνει ο αισθητήρας, με το γράφημα της νύχτας, ή μια μέτρηση με τον μετρητή γλυκόζης μέσα στη νύχτα, μερικές φορές από κάποιον άλλο. Μια απότομη πτώση της ένδειξης που ακολουθείται από εξίσου απότομη επαναφορά μπορεί να είναι απλώς το αποτέλεσμα της πίεσης πάνω στον αισθητήρα στον ύπνο [5]. Αν τα σημάδια επαναλαμβάνονται αρκετά πρωινά στη σειρά, δείξε στον γιατρό τα γραφήματα αυτών των νυχτών.

Μπορεί να είναι. Η έντονη εφίδρωση στον ύπνο προέρχεται από την ενεργοποίηση των συμπαθητικών νεύρων, που ελέγχουν τους ιδρωτοποιούς αδένες (μέσω ακετυλοχολίνης, όχι μέσω της αδρεναλίνης του αίματος) [6] [7]. Οι εφιάλτες και ο ανήσυχος ύπνος είναι επίσης πιθανά σημάδια νυχτερινής υπογλυκαιμίας [1].

Και τα δύο όμως έχουν και άλλες αιτίες, όπως ο πυρετός, ένα πολύ ζεστό δωμάτιο, το αλκοόλ ή το στρες. Γι' αυτό η διάγνωση δεν τίθεται μόνο με βάση αυτά. Ένας αισθητήρας που φοριέται μερικές νύχτες ξεκαθαρίζει την κατάσταση πολύ καλύτερα από οποιαδήποτε υπόθεση.

Ναι, αλλά συνήθως όχι για τον λόγο που σκέφτονται πολλοί. Η κλασική εξήγηση, το λεγόμενο φαινόμενο Somogyi, υποθέτει μια υπερβολική ορμονική απάντηση μετά τη νυχτερινή πτώση της γλυκόζης. Ο έλεγχος αυτής της υπόθεσης με αισθητήρα, στην πραγματική ζωή, δείχνει ότι το φαινόμενο Somogyi είναι πολύ σπάνιο [4].

Τις περισσότερες φορές η αιτία είναι πιο απλή. Το νυχτερινό επεισόδιο υπογλυκαιμίας αντιμετωπίστηκε με υπερβολικά πολλούς υδατάνθρακες, μερικές φορές μέσα στον μισοΰπνο [4]. Η δεύτερη εξήγηση είναι η φυσιολογική αύξηση της γλυκόζης αίματος πριν από το ξύπνημα (φαινόμενο της αυγής) [8]. Το γράφημα του αισθητήρα ξεχωρίζει γρήγορα αυτές τις καταστάσεις. Μην αλλάζεις τη βραδινή δόση ινσουλίνης χωρίς να το κοιτάξεις.

Το όριο του συναγερμού υπογλυκαιμίας το επιλέγεις μαζί με τον γιατρό, ανάλογα με τον κίνδυνο νυχτερινής υπογλυκαιμίας που έχεις [9]. Ο προγνωστικός συναγερμός σε προειδοποιεί πριν φτάσεις στο όριο, άρα σου δίνει χρόνο να αντιδράσεις [10]. Ένας αξιόπιστος νυχτερινός συναγερμός σε βγάζει πιο γρήγορα από την υπογλυκαιμία [11].

Έλεγξε την ένταση και τη λειτουργία του κινητού, γιατί ένας συναγερμός στο αθόρυβο δεν βοηθά καθόλου. Αν έχεις παιδί με διαβήτη, χρησιμοποίησε την απομακρυσμένη παρακολούθηση, ώστε ο συναγερμός να ακούγεται και στο υπνοδωμάτιο των γονιών [9].

Ναι. Είναι μία από τις πιο προβλέψιμες καταστάσεις. Ο μυς αναπληρώνει τα αποθέματα γλυκόζης για ώρες μετά την προπόνηση και έτσι γίνεται πιο ευαίσθητος στην ινσουλίνη. Μετά από άσκηση το απόγευμα ή το βράδυ, η υπογλυκαιμία εμφανίζεται συχνά 7–11 ώρες αργότερα, δηλαδή στο δεύτερο μισό της νύχτας [12].

Οι προσαρμογές γίνονται εκ των προτέρων, όχι την επόμενη μέρα. Αφορούν τη δόση ινσουλίνης του δείπνου, τη βασική ινσουλίνη της νύχτας και, μερικές φορές, ένα σνακ πριν από τον ύπνο [12]. Μια μείωση της βασικής ινσουλίνης κατά περίπου 20% μετά από ιδιαίτερα έντονη προσπάθεια μπορεί να προλάβει την υπογλυκαιμία της επόμενης νύχτας [13]. Το σχέδιο ορίζεται με τον γιατρό και ελέγχεται στα γραφήματα του αισθητήρα από τις νύχτες μετά τις προπονήσεις.

Το πρώτο βήμα είναι ο αισθητήρας, με ενεργούς ηχητικούς συναγερμούς και το κινητό δίπλα στο κρεβάτι. Το δεύτερο είναι ο διαμοιρασμός των δεδομένων με ένα κοντινό πρόσωπο, που μπορεί να τηλεφωνήσει ή να έρθει αν ο συναγερμός δεν απενεργοποιηθεί [10].

Το τρίτο βήμα είναι μια σοβαρή συζήτηση με τον γιατρό για τις αιτίες και τους στόχους. Ένας ασθενής που μένει μόνος και έχει επαναλαμβανόμενες νυχτερινές υπογλυκαιμίες είναι σαφής υποψήφιος για σύστημα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης. Το σύστημα σταματά την ινσουλίνη πριν από την επικίνδυνη πτώση της γλυκόζης αίματος [14]. Δεν είναι μια κατάσταση που λύνεται χωρίς βοήθεια, μόνο με προσοχή.

Μπορεί να είναι η αιτία, αλλά όχι η μόνη. Μια πολύ υψηλή βραδινή δόση βασικής ινσουλίνης αναγνωρίζεται από μια αργή και σταθερή πτώση της γλυκόζης σε όλη τη διάρκεια της νύχτας, που εμφανίζεται αρκετές νύχτες στη σειρά. Αν η πτώση της γλυκόζης αρχίζει λίγο μετά τον ύπνο, η αιτία είναι συχνότερα η δόση του δείπνου ή μια αργοπορημένη διόρθωση, όπως δείχνει το παρακάτω σχήμα [15].

Η διάκριση γίνεται στο γράφημα του αισθητήρα και την αλλαγή την αποφασίζει ο γιατρός. Με βασική ινσουλίνη που γίνεται μία φορά την ημέρα, η αλλαγή της δόσης φαίνεται σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, όχι μόνο τη νύχτα [12].

Αν χρησιμοποιείς αισθητήρα με συναγερμούς, συνήθως όχι. Ο συναγερμός κάνει αυτή τη δουλειά καλύτερα και σε ξυπνά μόνο όταν χρειάζεται. Οι προγραμματισμένες μετρήσεις παραμένουν χρήσιμες σε ειδικές καταστάσεις, όπως μετά από ασυνήθιστη προπόνηση, μετά από αλκοόλ ή μετά από αλλαγή της δόσης ινσουλίνης [1].

Χωρίς αισθητήρα, μια περιστασιακή μέτρηση μέσα στη νύχτα είναι ο μόνος τρόπος να δεις τι συμβαίνει. Διάλεξε τις νύχτες με μεγαλύτερο κίνδυνο, όχι όλες τις νύχτες. Αν έχεις επανειλημμένα λόγους ανησυχίας, η πραγματική συζήτηση αφορά την πρόσβαση σε αισθητήρα, όχι το ξυπνητήρι [10].