Hipoglikemia nocna

Brakuje objawów ostrzegawczych. We śnie nie czujesz pierwszych objawów, więc epizod hipoglikemii może trwać godzinami bez korekty [1]. Prawie połowa przedłużonych nocnych hipoglikemii pozostaje niezauważona, a dowiadujesz się o nich dopiero rano, z sensora [1] [2].

Jeśli śpisz bez nikogo obok, brakuje też drugiej osoby, która zauważyłaby to na czas. W nocy występuje większość ciężkich epizodów [1]. Dlatego właśnie tutaj alarmy sensora są najbardziej uzasadnione. Przy włączonych alarmach ryzyko hipoglikemii wyraźnie maleje [3].

Ból głowy po przebudzeniu, nietypowe zmęczenie, ubranie lub pościel wilgotne od potu i poczucie, że sen nie dał odpoczynku. Czasem po przebudzeniu pojawia się też splątanie [1]. Glikemia poniżej 90 mg/dl (5,0 mmol/l) rano na czczo także może być oznaką nocnej hipoglikemii, która przeszła niezauważona [4].

Te objawy są sugestywne, ale nie pewne. Potwierdzenie daje sensor, z wykresem nocy, albo pomiar glukometrem wykonany w nocy, czasem przez inną osobę. Nagły spadek wyświetlanej wartości, po którym następuje równie nagły powrót, może być jedynie efektem ucisku na sensor podczas snu [5]. Jeśli objawy powtarzają się kilka poranków z rzędu, pokaż lekarzowi wykresy z tych nocy.

Mogą być. Obfite pocenie się we śnie wynika z pobudzenia nerwów współczulnych, które sterują gruczołami potowymi (przez acetylocholinę, a nie przez adrenalinę we krwi) [6] [7]. Koszmary i niespokojny sen również są możliwymi objawami nocnej hipoglikemii [1].

Oba mają jednak także inne przyczyny, takie jak gorączka, zbyt ciepły pokój, alkohol czy stres. Dlatego nie stawia się rozpoznania tylko na ich podstawie. Sensor noszony przez kilka nocy wyjaśnia sytuację o wiele lepiej niż jakiekolwiek przypuszczenia.

Tak, ale zwykle nie z powodu, o którym myśli wiele osób. Klasyczne wyjaśnienie, zwane zjawiskiem Somogyi, zakłada przesadną odpowiedź hormonalną po nocnym spadku glikemii. Sprawdzenie tej hipotezy za pomocą sensora w codziennym życiu pokazuje, że zjawisko Somogyi występuje bardzo rzadko [4].

Najczęściej przyczyna jest prostsza. Nocny epizod hipoglikemii leczono zbyt dużą ilością węglowodanów, czasem w półśnie [4]. Drugim wyjaśnieniem jest prawidłowy wzrost glikemii przed przebudzeniem (zjawisko brzasku) [8]. Wykres sensora szybko rozróżnia te sytuacje. Nie zmieniaj wieczornej dawki insuliny, dopóki na niego nie spojrzysz.

Próg alarmu hipoglikemii wybierasz razem z lekarzem, zależnie od Twojego ryzyka nocnej hipoglikemii [9]. Alarm predykcyjny ostrzega Cię, zanim próg zostanie osiągnięty, dzięki czemu masz czas na reakcję [10]. Niezawodny alarm nocny pozwala szybciej wyjść z hipoglikemii [11].

Sprawdź głośność i tryb telefonu, ponieważ alarm w trybie cichym w niczym nie pomoże. Jeśli masz dziecko z cukrzycą, korzystaj z monitorowania na odległość, aby alarm rozlegał się także w sypialni rodziców [9].

Tak. To jedna z najbardziej przewidywalnych sytuacji. Mięsień odbudowuje zapasy glukozy jeszcze przez wiele godzin po treningu i dlatego staje się bardziej wrażliwy na insulinę. Po wysiłku po południu lub wieczorem hipoglikemia pojawia się często po 7–11 godzinach, czyli w drugiej połowie nocy [12].

Zmiany wprowadza się z wyprzedzeniem, a nie następnego dnia. Dotyczą dawki insuliny do kolacji, insuliny bazowej na noc, a czasem przekąski przed snem [12]. Zmniejszenie insuliny bazowej o około 20% po szczególnie dużym wysiłku może zapobiec hipoglikemii w kolejną noc [13]. Plan ustala się z lekarzem i sprawdza na wykresach sensora z nocy po treningach.

Pierwszym krokiem jest sensor z włączonymi alarmami dźwiękowymi i telefon przy łóżku. Drugim jest udostępnianie danych bliskiej osobie, która może zadzwonić lub przyjść, jeśli alarm nie zostanie wyłączony [10].

Trzecim krokiem jest poważna rozmowa z lekarzem o przyczynach i celach leczenia. Pacjent, który mieszka samotnie i ma powtarzające się nocne hipoglikemie, jest wyraźnym kandydatem do systemu automatycznego podawania insuliny. System wstrzymuje insulinę, zanim glikemia spadnie do niebezpiecznego poziomu [14]. To nie jest sytuacja do rozwiązania bez pomocy, samą ostrożnością.

Może to być przyczyna, ale nie jedyna. Zbyt dużą wieczorną dawkę insuliny bazowej rozpoznaje się po powolnym i stałym spadku glikemii przez całą noc, który pojawia się kilka nocy z rzędu. Jeśli spadek glikemii zaczyna się wkrótce po zaśnięciu, przyczyną jest częściej dawka do kolacji lub późna korekta, jak pokazuje rycina poniżej [15].

Rozróżnienia dokonuje się na wykresie sensora, a o zmianie decyduje lekarz. Przy insulinie bazowej podawanej raz na dobę zmiana dawki działa przez cały dzień, a nie tylko w nocy [12].

Jeśli używasz sensora z alarmami, zwykle nie. Alarm robi to lepiej i budzi Cię tylko wtedy, gdy jest to potrzebne. Zaplanowane pomiary pozostają przydatne w szczególnych sytuacjach, na przykład po nietypowym treningu, po alkoholu lub po zmianie dawki insuliny [1].

Bez sensora okazjonalny pomiar w nocy jest jedynym sposobem, by zobaczyć, co się dzieje. Wybieraj noce o większym ryzyku, nie wszystkie noce. Jeśli powody do niepokoju się powtarzają, prawdziwa rozmowa dotyczy dostępu do sensora, a nie budzika [10].